جرم خیانت در امانت

خیانت در امانت چیست؟

واژه خیانت به تنهایی به معنای ناسپاسی، دغل و…. است. نوبت کلمه ” امانت حال ” است، امانت در اصطلاح مالی است که به وسیله یکی از عقود امانی یا به حکم قانون نزد شخصی باشد. امانت در قانون مجازات جرم بوده و برای مرتکبان آن مجازات تعیین شده و در زیان‌ها نیز باید جبران شودکرده‌است. و از منظر  قران کریم در آیه ۵۸ سوره نساء مردم را به رسانیدن امانت‌ها به صاحبان آنها امر فرموده‌است: «اِنَّ اللَّهَ یاْمُرُکُمْ اَنْ تُؤَدُّوا الامَانَاتِ اِلَی اَهْلِهَا.»ویکی فقه

https://fa.wikifeqh.ir

خیانت در امانت (حقوق جزا)

ارکان جرم خیانت در امانت

در منظر حقوق، تمامی جرم ها، ارکان سه گانه شناخت جرم را در درون خود داشته اند. پس در ادامه این مبحث با ما همراه باشید تا سه رکن اصلی شناخت جرم خیانت در امانت را معرفی کنیم :

رکن قانونی خیانت در امانت:

قانون قانونی این جرم در ماده ۶۷۴ قانون تعزیرات مصوب ۱۳۷۵ جرم انگاری شده است.((https://www.heyvalaw.com))

مطابق ماده فوق «در صورتی که اموالی اعم از منقول یا غیرمنقول یا اسنادی مانند چک و سفته و امثال آن به عنوان امانت، اجاره یا رهن به کسی که می شود و قرار بر این بود که اموال آن پس داده شود یا به مصرف معینی برسد و هرکسی که اموالی داشته باشد آن را به ضرر مالک ملک تصاحب کند، استعمال کند، به تلف یا منظر».

رکن مادی خیانت در امانت:

عنصر مادی این جرم عبارت است از تصاحب، استعمال، اتلاف و یا مفقود کردن مال مورد امانت می باشد و عنصر مادی جرم خیانت در امانت هم به صورت فعل و هم به صورت ترک فعل امکان پذیر است.

همیشه عواملی باعث می شوند تا یک عمل ساده به عنوان جرم شناخته شود. خیانت در امانت نیز از این امر مستثنی نیست. با این تفاسیر نیاز است تا به بررسی این عوامل بپردازیم تا در انتخاب معیارهای سنجش جرم خیانت در امانت به صورت هوشیارتر عمل نماییم. در نتیجه اثبات یکی از عوامل زیر باعث مرگیت فرد خواهد شد که جرمخیانت در امانت را مرتکب شده است:

استعمال

در صورتی که امانت دار مالی که بهنت در نزد وی قرار دارد اما استفاده می کند.

تصاحب

تصاحب زمانی رخ می دهد که شخص امینی که امانت داری را قبول کرده است. در مراحل انجام وظیفه خود باعث حرص و طمع شود و در نتیجه خود را مالک مال امانتی اعلام کند. در این صورت جرم خیانت در امانت رخ داده است.

اتلاف 

زمانی که امانت دار در نگهداری و محافظت از امانت خود کوتاهی کند و باعث نابودی امانت شود.

مفقود کردن مال امانی:

امانتی که به امین مورد نظر داده شده است در سلامت کامل موجود می باشد ولی دستیابی مالک به مال مورد نظر غیر ممکن می باشد .

نکته: در صورتی که مفقود شدن امانت برای بی احتیاطی باشد و هیچ گونه نیت و غرض شخصی در کار نباشد. دادگاه پرونده شخص امین را از نظر حقوقی مورد بررسی قرار خواهد داد. در نتیجه پرونده مربوطه از نظر کیفری، جرم خیانت در امانت به حساب نمی آمد ولی در صورتی که یک جعل صورت گرفته باشد با یک وکیل جعل مجرب در تشخیص جرم کمک شایانی خواهد شد.

رکن معنوی خیانت در امانت

رکن معنوی خیانت در امانت از دو تشکیل شده است که با توجه به نیت فرد از عمل خیانت در امانت تعیین می شود.

سوء نیت عام: اراده آگاه و سالم در ارتکاب جرم در این مورد مرتکب جرم با میل و اراده خود را به استعمال تصاحب، اتلاف و مفقود کردن مال مورد امانت می اندازد را با اراده و میل شخصی خود انجام می دهد و هیچ گونه هدفی برای آسیب رساندن و یا ضرر زدن به شخص دیگر ندارد و قصد انجام عمل تلف و تصاحب و مفقود داشته باشد 

سوء نیت خاص: هدف امین از انجام این کار، اذیت و آزار شخص دیگری باشد. به بیانی ساده تر هدف امین در ارتکاب به جرم خیانت در امانت، رسیدن به نتیجه است که در آن شخص امانت دهنده ضرر و زیان می کند  و قصد  ایراد ضرر به مالک داشته باشد((https://ensani.ir))

مراحل شکایت جرم خیانت در امانت

برای شکایت از متهم برای جرم خیانت در امانت نیاز است تا مراحلی را اسپری کند و حتی مواردی را اثبات کند.

1- اولین گام در این راستا آماده سازی شواهد و مدارک مهمی است که موارد مشابه: شهادت شهود، گزارش پلیس و سند مالکیت اموال که حاوی مدارک اثباتی است، به امانت گذاشتن اموال نزد امین و همچنین خیانت مرتکب جرم را به اثبات می رساند به خدمات الکترونیک قضایی قضایی مراجعه کنید.

اثبات خیانت در امانت

اقدام در جهت اثبات جرم خیانت در امانت تنها در بازه زمانی مشخص نتیجه خواهد بود. این موضوع بدین معناست که از تاریخ جرم یا از تاریخ اعلام جرم تا یک سال، شاکی فرصتی دارد تا در مورد جرم خاص در امانت وجود داشته باشد که باید اعمال شود. اگر به هر دلیلی از بازه یک سال بگذرد و چندین شکایتی تنظیم نشده باشد. دیگر جرم خیانت در امانت قابل شکایت و پیگیری نمی باشد.

شد که در بخش اشاره قبل؛ عناصر تشکیل دهنده جرم خیانت در امانت عنصر قانونی، معنوی و قانونی جرم هستند و برای اینکه خیانت در امانت به وسایل بپیوندد باید هر 3 عنصر وجود داشته باشد. با این تفاسیر نیاز به تا شاکی در اثبات مواردی مانند:” داشتن مال امانتی به امین، سوء نیت امین، یکسان بودن مالک مال و شاکی ( ارائه اسناد مالکیت )”، درستی را انجام دهد.

اثبات جرم خیانت در امانت یک موضوع حقوقی می باشد که در پرونده های کیفری و زیر نظر وکیل کیفری نتیجه بخش خواهد بود . امانت تا قبل از قانون ” مجازات ” غیر قابل گذشت بود . ولی با تصویب این قانون از زمره جرایم قابل گذشت اعلام شد و با گذشت شاکی در هر مرحله از اجرای پرونده مختومه خواهد شد.

2- مراجعه به دفاتر خدمات قضایی جهت تنظیم دادخواست و شکایت جرم خیانت در امانت.

3- از تنظیم و تسلیم دادخواست خیانت در امانت به دادگاه، پرونده مربوط به مرحله تحقیق و بررسی قرار می گیرد که در این مرحله نیازی به اقدام خاص از جانب شاکی بعد از آن بود و تمام تحقیقات به دستور قاضی و زیر نظر ارگانی خاص بررسی می شود.

پس از ثبت شکایت کیفری خیانت در امانت، پرونده به دادسرای محل جرم ارسال و تحقیقات لازم در خصوص جرم می گیرد. در صورتی که برای صدور حکم به دادگاه کیفری 2 ارسال می شود.((https://www.heyvalaw.com))

شرایط حاکم بر جرم خیانت در امانت

هر عملی دارای شرایط خاص و با وجود ویژگی های خاص حاکم بر عمل، به عنوان جرم تلقی می شود. در نتیجه امانت داری نیز با وجود موارد خاص به عنوان جرم خیانت در امانت قابل پذیرش خواهد بود و فرد امین به فرد مجرم تغییر صفت می دهد. این جرم نیز در صورتی که دارای یکی از شرایط زیر باشد می توان آن را در امانت به شماره آورد. این شرایط عبارت اند از:

1- سوژه و مبحث جرم خیانت در امانت گرفتن مال از امین قبلی و خرید جدید است.

2- در جرم خیانت در امانت وجود یک مال و یا شی الزامی است.

3- وسیله ای که متصرف قانونی در خصوص تحویل آن است، دست به شکایت خیانت در امانت زده است، باید به دست امینی امانت داده شده باشد تا بتوان در خصوص بازیابی آن عمل کرد.

4- دارایی مورد نظر، باید به یکی از روش های زیر تسلیم امین شده باشد:

4-1- قرارداد و یا قانونی.

4-2- با شرط باز پس گیری به امین سپرده شود.

4-3- رسیدن به هدفی خاص مثلا تحویل زمین به امین برای رسیدن به زمین و محصول.

4-4- رابطه علت و علت بین عمل امین و ضرر مالک اصلی وجود داشته باشد.

مجازات خیانت در امانت

میزان و نوع مجازات تعیین شده در جهت محاکمه جرم خیانت در امانت، بسیار زیاد است و یا تغییر نظر شاکی در ادامه روند شکایت و…. دارد. در ادامه با ما همراه باشید تا با مجازات های در نظر گرفته شده برای جرم خیانت در امانت در خدمت شما عزیزان باشید و همچنین می توانید از مشاوره تخصصی در خصوص این جرم با ما مشاوره تخصصی عدالت جویان بهره مند شوید.

جریمه غیر نقدی خیانت در امانت

مطابق نص ماده 596 بخش تعزیرات قانون مجازات اسلامی، کلاهبرداری و جرم خیانت در امانت در خصوص افراد نابالغ و یا غیر رشید مجازاتی برابر با 6 تا 24 ماه حبس را به دنبال خواهد داشت. اگر فرد سود جو ولی، وصی و یا قیم وی باشد، محکومیت سنگین تری را متحمل خواهد کرد، یعنی برای جبران مالی به 7 سال حبس محکوم خواهد شد.((https://dadsoo.com))

مطابق ماده 674 قانون مجازات اسلامی مجازات اعدام خیانت در اما حبس از 6 ماه تا 3 سال می باشد ولی با تکیه بر قانون مجازات اعدام 1399 و تقلیل مجازات، جرم تعزیری درجه 6 می شود. در نتیجه این جرم کم شد و به عبارت حقوقی تنزل یافت یا تقلیل یافت و این مجازات در حال حاضر از 3 تا 18 ماه حبس خواهد بود .

جریمه نقدی خیانت در امانت

اتفاقی که همه شما مستحضر هستید، جرم خیانت در امانت از جرایم درجه 5 می شود که در صورت گذشت شاکی، همکاری با مامورین، احساس پشیمانی، حسن سابقه و وضعیت خاص مانند بیماری و پیری و جبران ضرر و…، که در ماده 38 قانون مجازات اسلامی آمده است، به بند تبدیل ماده 37 قانون مجازات اسلامی به میزان یک تا دو درصد کاهش می یابد. 80,000,000 تا 180,000,000 ریال می‌باشد.