تعریف و ارکان جرم ضرب و جرح

جرایم علیه اشخاص، جرایمی هستند که نظیر قتل، منجر به آسیب به جسم انسان، شده یا مانند افترا، آسیبی را بر احساسات، آبرو و روح و روان وی وارد می کنند. یکی از انواع جرایم علیه اشخاص که وارد کننده آسیب به جسم انسان بوده، جرم ضرب و جرح است که خود، بر دو نوع ضرب و جرح عمدی و غیر عمدی، تقسیم شده و بسته به هر یک از این انواع، دارای مجازات متفاوت می باشد.

ضرب، به جنایتی گفته می شود که با وارد کردن ضربه بر بدن مجنی علیه، موجب تغییر رنگ پوست وی یا تورم آن شده، بی آنکه سبب پاره شدن پوست و گوشت و از هم گسیختگی نسوج آن شود. در مقابل، جرح، جنایتی از است که در نتیجه وارد آمدن ضربه بر جسم بزه دیده، بافت پوست و گاه، گوشت قسمتی از بدن او، از هم گسیخته شده و با خون ریزی، همراه باشد.

بدانید ضرب و جرح با چه ارکانی محقق می‌شود و از نظرِ عمد چند نوع استتحققِ ضرب و جرحِ عمدی به سه رکن نیاز دارد: قانونی، مادی (ایرادِ صدمهٔ بدنی به دیگری) و معنوی (عمد و قصدِ صدمه یا انجامِ کارِ نوعاً آسیب‌رسان). از نظرِ عنصرِ روانی نیز صدمه یا عمدی است (ماده ۲۹۰)، یا شبهِ‌عمد (ماده ۲۹۱)، یا خطای محض (ماده ۲۹۲)؛ در دو حالتِ اخیر فقط دیه مطرح است.((https://www.heyvalaw.com))

انواع ضرب و جرح عمدی

  1. ضرب و جرح ساده (کبودی، تورم، خراش سطحی)
  2. ضرب و جرح منجر به شکستگی استخوان
  3. ضرب و جرح با سلاح سرد یا گرم
  4. ضرب و جرح منجر به نقص عضو یا از کارافتادگی دائم
  5. ضرب و جرح منجر به مرگ (شبه‌عمد یا عمدی)

به موجب ماده 290 قانون مجازات اسلامی، جنایات عمدی شامل موارد ذیل می باشد:

الف) زمانی که شخص قصد وارد آوردن جنایتی را داشته باشد، آن جنایت عمدی است مانند فردی که قصد قطع پای دیگری را داشته باشد.

ب) هرگاه شخص عملی را عمدا مرتکب گردد که نوعاً موجب جنایت شود، حتی اگر قصد وارد کردن جنایت را نداشته باشد. به عنوان مثال شخصی دیگری را از ارتفاع پرت می کند و شخص فلج می شود در چنین حالتی شخص قصد فلج کردن او را نداشته اما عمل شخص که همان پرت کردن از ارتفاع است نوعاً موجب جنایت شده است.
ج)  هرگاه شخص نه قصد وارد آوردن جنایت را داشته باشد و نه عملی که مرتکب می شود نسبت به افراد متعارف، نوعا موجب جنایت است اما نسبت به مجنی علیه به دلیل ضعف، بیماری، پیری و… موجب جنایت می گردد به شرط آنکه جانی نسبت به وضع شخص آگاه بوده باشد. به عنوان مثال شخص فرد پیری را می ترساند و این امر موجب سکته ناقص در او می گردد.

د) شخص قصد وارد کردن جنایت را داشته اما شخص خاصی مدنظرش نبوده است. مانند بمب گذاری

تبصره 1: در بند(ب) عدم آگاهی و توجه مرتکب باید اثبات گردد و در صورت عدم اثبات، جنایت عمدی است مگر جنایت واقع شده فقط به علت حساسیت زیاد موضع آسیب، واقع شده باشد و حساسیت زیاد موضع آسیب نیز غالباً شناخته شده نباشد که در این صورت آگاهی و توجه مرتکب باید اثبات شود و در صورت عدم اثبات، جنایت عمدی ثابت نمی‌شود.

تبصره 2: در بند(پ) باید آگاهی و توجه مرتکب به اینکه کار نوعاً نسبت به مجنیٌ علیه، موجب جنایت واقع شده یا نظیر آن می‌شود ثابت گردد و درصورت عدم اثبات، جنایت عمدی ثابت نمی‌شود.

عناصر تشکیل دهنده جرم ضرب و جرح عمدی

الف) عنصر قانونی: به موجب ماده ۶۱۴ در کتاب پنجم از قانون مجازات اسلامی “هر کس عمداً به دیگری جرح یا ضربی وارد آورد که موجب نقصان یا شکستن یا از کار افتادن عضوی از اعضاء یا منتهی به مرض دائمی یا فقدان یا نقص یکی از حواس یا منافع یا زوال عقل مجنی‌علیه گردد در مواردی که قصاص امکان نداشته باشد، چنانچه اقدام وی موجب اخلال در نظم و صیانت و امنیت جامعه یا بیم تجری مرتکب یا دیگران گردد به حبس درجه شش محکوم خواهد شد و در صورت درخواست مجنی علیه مرتکب به پرداخت دیه نیز محکوم می شود.

تبصره: در صورتی که جرح وارده منتهی به ضایعات فوق نشود و آلت جرح اسلحه یا چاقو و امثال آن باشد، مرتکب به سه ماه تا یک سال حبس محکوم خواهد شد.”

ب) عنصر مادی: در واقع همان نمود خارجی یا تبلور عمل پیش بینی شده مرتکب در عالم خارج و ماده می باشد که به صورت کبودی، شکستگی، قطع عضو یا … ظاهر می گردد.   

ج) عنصر معنوی: همان قصد مجرمانه ای است که مجرم در هنگام انجام جرم داشته و از قبل نیت آن را در ذهن پرورانده و در زمان وقوع جرم آن را محقق می نماید که شامل علم و سوء نیت و انگیزه مرتکب است.

ضرب و جرح غیرعمدی

ضرب و جرح غیرعمدی بدین معناست که شامل تعاریف ضرب و جرح عمدی نشود و نه قصد و سوء نیتی وجود داشته باشد و نه نوعاً کشنده باشد. لذا در صورتی که مرتکب قصد انجام جنایت را نداشته باشد و صدمه وارده نیز کشنده مطلق و نوعی نباشد، ضرب و جرح غیرعمد محسوب شده و مرتکب تنها به پرداخت دیه محکوم خواهد شد.((https://etarazoo.com))

مجازات ضرب و جرح عمدی

یکی از انواع جرم ضرب و جرح، ضرب و جرح عمدی بوده که مجازات آن، متفاوت از ضرب و جرح غیر عمدی می باشد. اما، پیش از آنکه به توضیح مجازات این نوع از ضرب و جرح بپردازیم، لازم است تا به این سوال پاسخ دهیم که جرم ضرب و جرح عمدی، به چه جرمی گفته می شود؟

مطابق ماده 290 قانون مجازات اسلامی، جنایت وارده بر اشخاص، در سه حالت، جرم عمدی می باشد. بنابراین، در مورد جرم ضرب و جرح نیز که یکی از انواع جنایت بر اعضا بوده نیز در صورت وجود یکی از سه حالت زیر، جرم، عمدی محسوب می گردد:

در صورتی که مرتکب، قصد وارد کردن جنایت بر یک شخص یا اشخاص معین یا اشخاص غیر معین، از یک جمع معین را داشته باشد و جنایات مورد نظر مرتکب نیز واقع شود.

در صورتی که مجرم، قصد وارد کردن جنایت را بر مجنی علیه نداشته، اما، کاری که انجام می دهد، نوعا موجب وارد آمدن جنایت شده و خود مجرم نیز بر این امر که آن کار، نوعا موجب آسیب می گردد، آگاه می باشد.

در صورتی که مرتکب، قصد وارد کردن جنایت را بر مجنی علیه نداشته و کاری که انجام می دهد نیز نوعا موجب وارد آمدن جنایت نمی شده، اما، نسبت به مجنی علیه، با توجه به وضعیت خاص وی، مانند بیماری که داشته یا موقعیت زمانی یا مکانی او، موجب جنایت می شود، مشروط بر اینکه مرتکب، از وضعیت خاص مجنی علیه، آگاه باشد.

پس از آشنایی با مفهوم جرم ضرب و جرح، حال، می توانیم مجازات این جرم را نیز توضیح دهیم که در ماده 386 قانون مجازات اسلامی، بدین صورت، بیان گردیده است: « مجازات جنایت عمدی بر عضو، در صورت تقاضای مجنی علیه یا ولی او و وجود سایر شرایط مقرر در قانون، قصاص و در غیر این صورت، مطابق مواد دیگر این قانون، از حیث دیه و تعزیر، عمل می گردد.»

بنابراین، همانند جنایت عمدی بر نفس که مجازات اصلی آن، قصاص نفس بوده، مجازات جنایت عمدی بر عضو، از جمله جرم ضرب و جرح عمدی نیز در مرحله اول، قصاص عضو می باشد. منظور از قصاص، این است که عین و مانند جنایت انجام گرفته توسط جانی، بر جسم وی وارد می شود. به عنوان مثال، اگر قسمتی از گوشت دست مجنی علیه را بریده، همان اندازه از گوشت دست وی، بریده می گردد.

اما، در این حکم کلی(مجازات قصاص، برای جرم ضرب و جرح عمدی)، چند استثنا، وجود داشته و بنابراین، گاهی، با وجود عمدی بودن جرم ضرب و جرح، مجازات قصاص، در مورد مجرم، اعمال نمی گردد که این موارد، عبارتند از:

در صورتی که مجنی علیه، به جای قصاص، به دریافت دیه، رضایت دهد و با جانی بر سر این مساله، توافق نماید، قصاص تبدیل به دیه شده و دیه توسط جانی، پرداخت خواهد شد.

مطابق ماده 301 قانون مجازات اسلامی، در صورتی که جانی، پدر یا جد پدری مجنی علیه بوده و یا اینکه بزه دیده از جرم ضرب و جرح عمدی، عاقل نبوده و مجنون باشد، مجازات قصاص، در مورد مرتکب جرم، اعمال نخواهد شد.

بر اساس ماده 393 قانون مجازات، چنانچه، محلی از عضو که قرار است قصاص شود، همان محل جنایت نباشد و میزان قصاص با جنایت، مساوی نباشد یا ترس و بیم مرگ مرتکب با سرایت قصاص، به سایر اعضا، وجود داشته باشد، قصاص انجام نمی گیرد. همچنین، عضو اصلی، سالم و کامل جانی، در مقابل عضو غیر اصلی، ناسالم و ناقص مجنی علیه، قصاص نمی شود.

به موجب ماده 401 از قانون فوق الذکر، در جراحات و جنایات با عنوان مامومه، دامغه، جائفه، هاشمه، منقله و در موارد ضرب که منجر به تغییر رنگ پوست شده، حتی در صورت عمدی بودن ضرب و جرح، قصاص، اجرا نشده و مجازات مرتکب، دیه و حبس خواهد بود.

در پایان این بخش، لازم به ذکر است که مطابق ماده 614 بخش تعزیرات قانون مجازات اسلامی، در مواردی که در آسیب های عمدی واده بر اعضا، قصاص، امکان پذیر نبوده و جانی، ضرب یا جرحی را بر مجنی علیه، وارد آورد که موجب نقص، شکستن یا از کار افتادن عضو بزه دیده یا بیماری دائم و یا از بین رفتن یا نقص حواس یا منافع وی و یا زایل شدن عقل او گردد و این اقدام جانی، موجب اخلال در نظم و امنیت جامعه شود، انجام دهنده جنایت، به 2 تا 5 سال حبس نیز علاوه بر پرداخت دیه، محکوم می گردد.

مجازات ضرب و جرح غیر عمدی

منظور از ضرب و جرح غیر عمدی، هر نوع از ضرب و جرح است که عامدانه، انجام نگرفته و خود، بر دو نوع شبه عمد و خطای محض می باشد. بنابراین، در این قسمت نیز همانند بخش قبل، ابتدا، به بررسی مفهوم ضرب و جرح غیر عمدی، پرداخته و سپس، حکم مجازات این جرم را توضیح خواهیم داد.

مطابق ماده 291 قانون مجازات، جنایت بر عضو، من جمله ضرب و جرح، در این موارد، شبه عمد می باشد: چنانچه، مرتکب، قصد رفتار و عمل را داشته اما، قصد جنایت بر مجنی علیه را نداشته است؛ در صورتی که جانی، جهل به موضوع داشته باشد، مانند اینکه انسانی را به تصور آنکه حیوان است، مجروح سازد و هرگاه، جنایت وارده، ناشی از تقصیر مرتکب بوده و داخل در تعریف جنایت عمدی نباشد.

همچنین، به موجب ماده 292، ضرب و جرح، در این موارد، غیر عمدی و از نوع خطای محض می باشد: هرگاه، جانی، نه قصد فعل را داشته و نه قصد نتیجه و آسیب وارد شده بر مجنی علیه؛ در صورتی که مرتکب، صغیر یا مجنون باشد و همچنین، در حالتی که جنایت، در حالت خواب یا بیهوشی، انجام گیرد.

مجازات ضرب و جرح غیر عمدی، به طور کلی، در ماده 450 قانون مجازات، بدین صورت، بیان شده است: «در جنایت شبه عمدی، خطای محض و جنایت عمدی که قصاص در آن، جایز یا ممکن نیست، در صورت درخواست مجنی علیه یا ولی دم، دیه پرداخت می شود، مگر به نحو دیگری مصالحه شود.» بنابراین، در صورتی که ضرب و جرح، به شکل غیرعمدی واقع شود، بسته به مورد، دادگاه کیفری، رای بر پرداخت دیه یا ارش، صادر خواهد کرد.

اما، مجازات جرح، به طور دقیق، در ماده 709 قانون مجازات، مشخص گردیده و به موجب این ماده، میزان دیه جراحات سر و صورت، با توجه به نرخ دیه سال 1401، یعنی 600 میلیون تومان، بدین صورت می باشد: حارصه(خراش پوست، بدون خونریزی) یک صدم دیه کامل(6 میلیون تومان)؛ دامیه(جراحتی که کمی وارد گوشت شده و موجب خونریزی شود) دو صدم(12 میلیون)؛ متلاحمه(بریدگی عمیق گوشت که به پوست نازک استخوان نرسیده)، سه صدم(18 میلیون)؛

سمحاق(جراحتی که عمق آن، به پوست نازک استخوان رسیده)، چهارصدم(24 میلیون)؛ موضحه(جراحتی که پوست نازک استخوان را کنار زده و استخوان رویت شود)، پنج صدم(30 میلیون)؛ هاشمه(جنایتی که سبب شکستگی استخوان گردد)، ده صدم(60 میلیون)؛ منقله(جنایتی که صرفا با جا به جا کردن استخوان درمان گردد)، پانزده صدم(90 میلیون)؛ مامومه(جراحتی که عمق آن به کیسه مغز رسد)، یک سوم دیه کامل(200 میلیون تومان) و دامغه(جراحتی که موجب پاره شدن کیسه مغز گردد)، یک سوم دیه کامل به علاوه ارش.

لازم به ذکر است که در صورت واقع شدن جرح، در غیر از سر و صورت، من جمله در گردن، چنانچه، آن عضو، دارای دیه معین باشد، دیه جراحت، به نسبت درصد های فوق از دیه آن عضو، محاسبه می شود و اگر آن عضو، دیه مقدر نداشته باشد، حکم به ارش صادر می شود.

همچنین، دیه کبودی و سایر آسیب های ناشی از ضرب نیز در مواد 714 و 715 قانون مجازات، مشخص شده است که به موجب این مواد و با در نظر گرفتن نرخ دیه کامل، یعنی 600 میلیون تومان، میزان آن، برای سیاه شدن پوست صورت، شش هزارم(3 میلیون و 600 هزار تومان)؛ کبودی، سه هزارم(1 میلیون و 800 هزار تومان) و سرخ شدن، یک و نیم هزارم دیه کامل(900 هزار تومان) می باشد. این مقادیر، برای تغییر رنگ پوست سایر اعضای بدن، نصف می گردد.

در دو مورد نیز برای ضرب، دیه مقدر، تعیین نشده و ارش به مجنی علیه، پرداخت می گردد: تغییر رنگ پوست سر و ضربه ای که منجر به تورم سر و صورت یا یکی از اعضای بدن گردد.

اثبات جرم ضرب و جرح

در صورتی که قصد تنظیم شکایت در این حوزه را داشته باشید میبایست دلایلی مطرح نمایید که عمدی یا غیر عمدی بودن آن را مطرح سازد اولین روش اثبات جرم ضرب و جرح ، استناد به اقرار خود فرد است ؛ یعنی اینکه خود فرد متهم در دادگاه یک مرتبه اقرار کرده باشد که نسبت به دیگری مرتکب جرم ضرب و جرح شده است . در این صورت ، اقرار فرد بر علیه خود نافذ می باشد و به استناد این اقرار ، می توان حکم به مجازات وی به دلیل جرم ضرب و جرح صادر نمود که در مقاله ای به توضیح اعتبار اقرار در امور کیفری پرداخته شده است .

دومین روش اثبات جرم ضرب و جرح ، شهادت است که به طور کلی یکی از مهم ترین روش ها و دلایل اثبات جرم ضرب و جرح و سایر جرایم دیگر را تشکیل می دهد . استناد به شهادت شهود برای اثبات ضرب و جرح به این صورت است که دو مرد عادل شهادت بدهند که ارتکاب جرم ضرب و جرح توسط متهم را مشاهده نموده و در دادگاه این امر را بیان نمایند .

سومین روش اثبات جرم ضرب و جرح در دادگاه ، سوگند و قسامه است . قسامه به معنای سوگند خوردن اقوام و خویشاوندان شاکی است و در مواردی مطرح می شود که دلیل دیگری برای اثبات جرم ضرب و جرح ( از جمله شهادت و یا اقرار ) در پرونده موجود نباشد .

البته برای استناد به قسامه در امور کیفری برای اثبات ضرب و جرح ، باید اصطلاحا لوث وجود داشته باشد ؛ یعنی اینکه قرائن و امارات و مدارکی در پرونده وجود داشته باشد که قاضی به استناد آنها به ظن قوی دست پیدا کرده باشد که متهم ، مجرم است .

ممکن است این سوال مطرح شود که چند قسم یا سوگند باید ارائه شده باشد تا از طریق آن قسامه اثبات شود ؟ در پاسخ به این سوال خواهیم گفت که نصاب قسامه برای اثبات ضرب و جرح بستگی به میزان آسیب وارد شده در جرم دارد . یعنی اگر ضرب و جرح دیه ای معادل دیه کامل انسان داشته باشد ، 6 قسم لازم دارد تا اثبات شود . اگر دیه ، به میزان پنج ششم دیه کامل باشد ، 5 قسم کافیست .

اگر دیه تعیین شده برای ضرب و جرح ، دو سوم دیه کامل انسان باشد ، تعداد 4 قسم لازم است ، اگر دیه ضرب و جرح ، یک دوم دیه کامل باشد ، 3 قسم و اگر دیه ضرب و جرح ، یک سوم دیه کامل باشد ، 2 قسم و اگر یک ششم دیه کامل یا کمتر از آن باشد ، با 1 قسم یا قسامه نیز جرم ضرب و جرح قابل اثبات خواهد بود .

چهارمین روش اثبات ضرب و جرح علم قاضی است . به استناد قانون مجازات اسلامی در صورتی که قاضی طبق شواهد و مدارک موجود در پرونده به این علم برسد که جرم ضرب و جرح رخ داده است ، می تواند حکم به مجازات صادر نماید ؛ البته علم قاضی به عنوان یکی از دلایل ثابت کننده جرم ضرب و جرح باید متکی به شواهد و قرائنی مانند نظریه کارشناسی پزشکی قانونی ، شهادت گواهان ، فیلم و عکس و مسائلی از این قبیل باشد

 

 بهترین دلایل و مدارک برای اثبات این جرم به این ترتیب هستند:

  • نامه پزشکی قانونی: همان‌طور که قبلاً اشاره شد، یکی از مراحل رسیدگی به این شکایت، ارجاع به پزشکی قانونی است. بنابراین، نامه‌ای که نظریه کارشناس این مرجع در آن درج شده، می‌تواند یکی از بهترین دلایل برای اثبات ورود صدمه به شما باشد.
  • فیلم و عکس: هر نوع فیلم و عکسی که وقوع جرم را نشان می‌دهد، می‌تواند یکی از دلایل و مدارک شما برای شکایت باشد.
  • اقرار متهم: ممکن است متهم در حین تحقیقات محلی یا دادرسی به جرم خود اعتراف کند که بهترین دلیل اثبات جرم خواهد بود.
  • شهادت شهود: اگر افرادی در حین وقوع جرم شاهد آن بوده‌اند، می‌توانید به شهادت آنها نیز استناد کنید.
  • استشهادیه محلی: در صورتی که تعداد شاهدان شما بیشتر باشد، می‌توانید یک استشهادیه محلی برای اثبات جرم تنظیم کنید.
  • قسامه در ضرب و جرح: در برخی موارد نیز ممکن است شاهد یا مدرک دیگری برای انتساب جرم به متهم نداشته باشید. در این صورت، اصطلاحاً لوث در ضرب و جرح اتفاق افتاده یعنی آثار و نشانه‌های جرم، قاضی را نسبت به مجرم بودن متهم دچار شک و تردید کرده است. در این شرایط، طبق ماده ۳۱۷ قانون مجازات اسلامی: «در صورت حصول لوث، نخست از متهم، مطالبه دلیل بر نفی اتهام می‌شود. اگر دلیلی ارائه شود، نوبت به قسامه شاکی نمی‌رسد و متهم تبرئه می‌گردد. در غیراین صورت با ثبوت لوث، شاکی می‌تواند اقامه قسامه کند یا از متهم درخواست قسامه نماید.»((https://etarazoo.com))
  • جرم ضرب و جرح ساختگی

    عمل ضرب و جرح عمدی و غیر عمدی، جرم انگاری شده و حکم مجازات آن، در قانون مجازات اسلامی، مورد پیش بینی قرار گرفته است. اما، در برخی مواقع، بعضی از افراد، اقدام به ایجاد ضرب و جرح ساختگی نموده، یعنی خود، شخصا و به عمد، خود را مجروح کرده و به خود آسیب وارد می نمایند تا بدین ترتیب، به مقاصدی نظیر اخاذی یا تهدید دیگری، دست پیدا کنند.

     

    در چنین شرایطی، این پرسش برای افراد در معرض این مساله، ایجاد خواهد شد که آیا ضرب و جرح ساختگی جرم بوده یا خیر و در صورت مثبت بودن پاسخ، حکم مجازات ضرب و جرح ساختگی، بر اساس قانون مجازات اسلامی و سایر قوانین خاص، چه خواهد بود؟

     

    در خصوص پاسخ به پرسش، پیرامون جرم بودن یا نبودن ضرب و جرح ساختگی، باید این مساله، مورد توجه قرار گیرد که آیا ضرب و جرح ساختگی، توسط افراد عادی صورت گرفته یا توسط نظامیان و درجه داران تابع قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح و در صورتی که افراد عادی، اقدام به انجام آن، نموده اند، قصد و نیت آن ها از این عمل، چه چیزی بوده است. با در نظر گرفتن موارد فوق ذکر، در بررسی جرم بودن یا نبودن عمل ضرب و جرح ساختگی، باید گفت:((https://www.bonyadvokala.com))

     

    مستفاد از ماده 51 قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح، ایجاد هرگونه ضرب و جرح ساختگی، توسط نظامیان، با اهدافی نظیر فرار یا معافیت از خدمت یا انتقال پیدا کردن به مناطقی با شرایط جغرافیایی بهتر برای خدمت، جرم بوده و حکم مجازات جرم ضرب و جرح ساختگی مقرر در این قانون را برای مرتکب، در پی خواهد داشت. ماده 51 قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح، در خصوص جرم ضرب و جرح ساختگی، مقرر می دارد:

     

    "هر نظامی که برای فرار از کار یا انجام وظیفه و یا ارعاب و تهدید فرمانده‌ یا رئیس و یا هر مافوق دیگر یا برای تحصیل معافیت از خدمت و یا انتقال به مناطق‌ مناسب تر و یا کسب امتیازات دیگر، عمدا به خود صدمه وارد آورد یا تهدید به خود زنی‌ نماید... و بنا به گواهی پزشک نظامی یا‌ پزشکان قانونی، تمارض او ثابت گردد ...، علاوه‌ بر جبران خسارت وارده،" به مجازات های مندرج این قانون، محکوم خواهد شد. بر اساس این ماده، ضرب و جرح ساختگی نظامیان، در صورت احراز سوء نیت آن ها و تطبیق آن، با مقاصد مندرج در ماده مذکور، جرم است.

     

     

    اما، در بررسی جرم بودن ضرب و جرح ساختگی، توسط افراد عادی، باید گفت، در قانون مجازات اسلامی، جرمی تحت عنوان جرم ضرب و جرح ساختگی، پیش بینی و جرم انگاری نگردیده اما، در صورتی که فردی، به قصد ارتکاب جرایمی نظیر کلاهبرداری یا اخاذی یا تهدید، اقدام به ایجاد ضرب و جرح ساختگی نماید و به واسطه این عمل، مرتکب جرم شود، مجرم شناخته خواهد شد و می توان از او، تحت عنوان جرمی که با کمک ضرب و جرح ساختگی، مرتکب آن شده است، شکایت کرد.((بنیاد وکلا

    مجازات جرم ضرب و جرح ساختگی

    پس از توضی))ح در خصوص موارد جرم بودن ضرب و جرح ساختگی، در این بخش از مقاله، قصد داریم تا پیرامون حکم مجازات جرم ضرب و جرح ساختگی، از منظر قانون مجازات اسلامی و ماده 51 قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح، صحبت کنیم و حکم مجازات این جرم را بر مبنای هریک از این قوانین، به طور جداگانه بگوییم که به شرح زیر می باشد:

    حکم مجازات جرم ضرب و جرح ساختگی، از منظر قانون مجازات اسلامی

    همانطور که در قسمت قبل، توضیح دادیم، ایجاد ضرب و جرح ساختگی، توسط افراد عادی، به خودی خود، جرم نبوده اما، در صورتی که با کمک آن، جرایمی نظیر کلاهبرداری، اخاذی یا تهدید و مواردی از این دست صورت گیرد، فرد به مجازات جرم ارتکابی، محکوم خواهد شد و در واقع، حکم مجازات جرم ضرب و جرح ساختگی در این شرایط، مجازات جرمی است که شخص، با کمک این عمل، مرتکب شده است.

     

    حکم مجازات جرم ضرب و جرح ساختگی، از منظر قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح

    بر اساس ماده 51 قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح، در خصوص حکم مجازات جرم ضرب و جرح ساختگی، توسط نظامیان، در شرایطی که این عمل، با مقاصدی نظیر فرار از کار یا انجام وظیفه و یا ارعاب و تهدید فرمانده‌ یا رئیس و یا هر مافوق دیگر یا برای کسب معافیت از خدمت و یا منتقل شدن به مناطق‌ مناسب تر و یا به دست آوردن هرگونه امتیازی صورت گیرد، باید گفت:

     

    هرگاه ارتکاب این جرم، در مقابل دشمنان صورت گیرد، به نحوی که عمل مرتکب، سبب اخلال در نظام، یعنی بهم‌ خوردن امنیت کشور و یا شکست جبهه اسلام شود، فرد، به مجازات محاربه (اعدام، نفی بلد، قطع دست راست و پای چپ و یا صلب که قاضی یکی از آن ها را انتخاب خواهد کرد) و در غیر این‌ صورت به حبس از دو تا ده سال، محکوم خواهد شد.

    هرگاه، عمل مرتکب، در زمان جنگ بوده اما، در مقابل دشمنان نباشد، فرد به حبس از یک تا پنج‌ سال، محکوم می گردد.

    در غیر موارد فوق و غیر مواردی که عمل مرتکب، صرفا تخلف انضباطی محسوب می‌ شود‌، مرتکب، به حبس از سه ماه تا یک سال، محکوم خواهد شد.

  • https://www.bonyadvokala.com

  • بنیاد وکلا))

خیلی از افراد نمی‌ دانند که سیلی زدن هم جرم است. با این وجود خوب است بدانید که اگر که کسی، شخص دیگری را به هر صورتی مورد اصابت سیلی قرار دهد و به آن شخص صدمه وارد کند، مجرم است. چرا که بر اساس قانون مجازات اسلامی، چنین اشخاصی مجرم محسوب می‌ شوند و باید مجازات شوند. پس با توجه به این موضوع اگر که هر کسی به صورت شما یا نزدیکانتان سیلی بزند شما قادر خواهید بود که این مورد را به مراجع قضایی گزارش دهید. در خیلی از موارد این عمل، باعث محکومیت مجرم می شود. و در برخی از موارد مجرم باید دیه، حبس و یا حتی شلاق را تحمل کند. البته باید صحت و سقم این موضوع به طور کامل در دادگاه ثابت شود.

در حقیقت جمع کثیری از مردم این اشتباه غلط را دارند که این عمل مجرمانه در مراجع قضایی قابلیت پیجویی را ندارد. البته این مشکل به این خاطر است که معمولاً عموم مردم این گونه جرایم را کم اهمیت و فاقد اعتبار می‌ دانند. گفتنی است که بهتر است چنین مواردی در کلانتری‌ ها و مراجع قضایی مطرح شود تا پیگیری های لازمه انجام شود.

اگر که شخصی برای شکایت از سیلی زدن و کبودی به کلانتری برود، اما شدت سیلی زدن و آثار کبودی کم باشد، معمولاً دو طرف دعوا را به صلح و سازش دعوت می‌ کنند. اما اگر که فرد مجرم با خشونت بسیار این عمل مجرمانه را انجام و حتی اعمال خشونت آمیز دیگری را بر روی فرد مضروب تحمیل کرده باشد، مراجع قانونی و دادگاه به خوبی به این امر رسیدگی می‌ کنند و پیگیر شکایت فرد مضروب می‌ شوند

مجازات سیلی زدن و کبودی صورت

همان طور که گفته شد سیلی زدن و کبودی صورت جرم محسوب می‌ شود. بابت مجازات سیلی زدن و کبودی صورت لازم است که نشانه های ضرب و جرح توسط مراکز مربوطه مانند پزشکی قانونی، ثبت شود. سپس با گزارش نظر کارشناس، قاضی پرونده مجازات را مشخص می‌ کند.

کارشناسان در ابتدا تغییر رنگ پوست را بررسی می‌ کنند. اگر که با سیلی زدن رنگ پوست تیره و سیاه شده باشد بیشترین مقدار دیه برای ضارب تعیین می‌ شود. در وهله دوم کبودی پوست و در آخر قرمز شدن پوست مواردی است که ضارب باید بابت آن ها دیه پرداخت کند.

قانون گذاران بر اساس ماده 704 قانون مجازات اسلامی مقدار مشخص دیه سیلی زدن و کبودی را تعیین کرده‌ اند. در ذیل این قسمت دیه صدماتی که باعث کبودی و تغییر رنگ پوست می‌ شوند را برای شما بیان می‌ کنیم. اگر که سیلی زدن موجب سیاه شدن پوست شود دیه آن شش هزارم دیه کامل است. اگر که سیلی زدن موجب کبود شدن صورت شود دیه آن سه هزارم دیه کامل است و اگر که سیلی زدن موجب سرخ شدن صورت شود دیه آن یک و نیم هزارم دیه کامل است.

در بعضی از موارد ممکن است برخی از اشخاص پس از سیلی خوردن به جز تغییر رنگ پوست، تورم نیز داشته باشند. در این موارد شخص ضارب باید به غیر از پرداخت دیه، ارش (هزینه برای جبران خسارت) هم پرداخت کند. با توجه به این مورد سیلی زدن به صورت و کبودی که با تورم همراه باشد علاوه بر دیه، ارش هم به آن تعلق می‌ گیرد. قانون گذاران ما این موضوع را نیز مطرح کردند که اگر رنگ پوست کمرنگ و یا محو شد، هیچ گونه تاثیری در میزان و مبلغ دیه نخواهد داشت. در واقع قاضی بر اساس شواهد و گواهی پزشک قانونی حکم می‌ کند.

ر اینجا جدول دیه سیلی بر اساس تغییرات رنگ پوست به تفکیک آورده شده است:

نوع آسیبدیه (بر اساس قانون مجازات اسلامی)

سیاهی پوست (تیره شدن پوست)شش هزارم دیه کامل

کبود شدن صورتسه هزارم دیه کامل

سرخ شدن صورتیک و نیم هزارم دیه کامل

مجازات سیلی زدن و کبودی صورت کودک

سیلی زدن به کودک یک عمل مجرمانه به حساب می‌ آید و فرد باید بابت سیلی زدن و کبودی صورت مجازات شود. اما باید گفت که مجازاتی که برای این عمل مجرمانه در نظر گرفته می‌ شود همانند بزرگسالان است. به عبارت دیگر اگر که کسی به صورت یک کودک سیلی بزند همان مجازاتی را متحمل می‌ شود که برای سیلی زدن به صورت بزرگسالان در نظر گرفته شده است.

در واقع اگر که یک شخص بزرگسال به هر دلیلی مانند عصبانیت به یک کودک که ممکن است کودک خود یا کودک دیگران باشد، سیلی بزند مجرم است. حال اگر که والدین کودک از مجرم شکایت کنند لازم است که ضارب دیه کودک را همانند دیه بزرگسالان پرداخت کند

ضرب و جرح زن توسط شوهر

زندگی زناشویی همیشه با صلح و صفا همراه نمی باشد و در این میان ممکن است بین زوجین اختلافاتی نیز حادث شود و به بحث و جدل کشیده شود و حتی ممکن است که از حد بحث کردن نیز فراتر رفته و به آسیب رساندن و ضرب و جرح نیز منتهی گردد.در این صورت چنانچه اختلاف مذکور منجر به ضرب و جرح گردد حسب اینکه عمدی یا غیرعمدی باشد براساس قانون مجازات قصاص یا دیه و حتی حبس را در پی خواهد داشت.
در چنین حالتی، فردی که مورد ضرب و جرح واقع شده است باید سریعا به پزشکی قانونی مراجعه نموده و پس از انجام معاینات مورد نیاز و اخذ استعلام از مرجع مذکور آن را به مرجع قضایی مربوطه ارائه دهد تا بتواند برای اخذ دیه و حتی طلاق اقدام کند.((daadapp.ir))

ضرب و جرح با سلاح سرد

ضرب و جرح ممکن است با یک وسیله خارجی و یا بدون وسیله خارجی توسط مرتکب صورت بگیرد که اعم از سلاح سرد و گرم می باشد. سلاح سرد شامل وسایل، آلات و ادواتی می شود که برخلاف اسلحه‌های گرم در اثر استفاده، صدا، شعله و حرارت ایجاد نمی‌کند و اصابت آنها به بدن منجر به ایجاد پارگی، خونریزی، از کار افتادن موقت یا دائم اعضا و در نهایت آسیب جسمی و روحی یا فوت می‌شود.سلاح سرد انواع و اقسام متفاوتی دارد از جمله: چاقو، چوب ، لوله ، سنگ،قمه و موارد این چنینی را شامل می گردد. در صورتی که فردی برای ضرب و جرح از سلاح سرد استفاده کند بسته به اینکه جنایت او عمدی باشد و یا غیر عمدی به قصاص یا پرداخت دیه و حبس تعزیری محکوم می شود همچنین براساس تبصره ماده 614 قانون مجازات اسلامی اسلامی اگر مرتکب آسیب های شدید مندرج در ماده 614 را وارد نکرده باشد ولی از چاقو و سلاح سرد استفاده کرده باشد مرتکب به سه ماه تا یکسال حبس محکوم می شود.
نکته:حمل سلاح سرد اگر صرفا برای درگیری و نزاع باشد مرتکب علاوه بر محکومیت به دیه یا قصاص در صورت عمدی یا غیر عمدی بودن جنایت به مجازات مندرج در تبصره ماده 617 نیز محکوم خواهد شد.((daadapp.ir))

ضرب و جرح با سلاح گرم

ضرب و جرح با سلاح گرم یکی دیگر از صورت جنایاتی است که ممکن است نسبت به افراد ایجاد شود. در چنین مواردی حسب شدت جراحتی که از طریق سلاح گرم ایجاد می شود ممکن است جراحت مذکور، منجر به قتل یا آسیب غیرقابل جبرانی شود که در این گونه موارد مطابق تعاریف پیش بینی شده در قانون مجازات اسلامی جنایت مذکور می تواند عمدی یا غیرعمدی باشد. در صورتی که به واسطه استفاده از سلاح گرم ضرب و جرحی حادث شود مرتکب علاوه بر قصاص(جنایت عمدی) یا دیه(جنایت غیر عمدی) به مجازات حمل سلاح غیر مجاز نیز محکوم خواهد شد.

منابع :وب سایت مشاوره حقوقی هیوا

وب سایت بنیاد وکلا

بنیاد حقوقی سخن آرا

پلتفرم حقوقی ترازو

وکیل تو

داداپ