ضمانت

ویژگی های عقد ضمان

• عقد ضمان عقدی رضایی است و انتقال دین را به همراه دارد. به همین خاطر بر اساس رضایت بین ضامن و مضمن له انجام می شود و به منظور تحقق به تشریفات دیگری نیاز ندارد.
  به همین ترتیب صرفا با ایجاب و قبول ضمان و مضمون له عقد ضمان انجام شده و دین از ذمه مدیون برطرف می گردد و به ذمه ضامن انتقال می یابد.

• عقد ضمان عقدی معوض می باشد. به این معنا که ضامن در مقابل تعهد به پرداخت دین از مدیون مبلغی دریافت نخواهد کرد. البته نباید این برداشت به وجود آید که این عقد از عقود رایگان است. درواقع در مقابل تعهد ضامن به پرداخت دین مدیون، برائت ذمه مدیون محقق می گردد. به همین دلیل نیازی نیست که عوض به فردی برسد که معوض را داده است.

انواع و اقسام عقد ضمان

• عقد ضمان از عقود تبعی محسوب می شود. البته به این معنا نیست که آثار آن عقد دیگری وابسته باشد. بلکه به این دلیل که تعهد ضامن به پرداخت دین مدیون از جهت بقا تابع دینی می باشد که مضمون عنه به طلبکار داشته است؛ تبعی بودن عقد ضمان دارای نتایجی است که در زیر آورده شده است

  ۱- عقد ضمان و شرایط آن هنگامی درست است که دینی که بر اساس آن صورت گرفته است صحیح و شرعی باشد.

  ۲- چنانچه دین اصلی بنا به دلایلی باطل شود، به دنبال آن ضمان نیز باطل خواهد شد.

• عقد ضمان بر اساس مسامحه است. این عقد با هدف سودجویی منعقد نمی شود. بلکه مقصود اصلی در آن، کمک کردن و رفع مشکل مدیون است. بنابراین با همین ویژگی مسامحه ای بودن است که در قانون مدنی داشتن علم تفصیلی نسبت به دین و حتی مضمون عنه را از شرایط درستی عقد ضمان به حساب نیاورده اند.
• عقد ضمان عقدی لازم می باشد. بنابر قانون ضمان عقدی لازم است و ضامن یا مضمون له اجازه فسخ آن را ندارند. با این وجود در عقد ضمان نیز همچون هر عقد لازم دیگری خیارات تعریف شده است. با این وجود در موارد زیر به طور استثنا به طرفین قرارداد حق فسخ داده شده است.

• معسر شدن ضامن

  حق فسخ براساس دین مضمون به

  سرپیچی از قوانین عقد

همانطور که اشاره شد عقد ضمان و شرایط آن دارای انواع مختلف: ضمان عقدی، ضمان معاوضی، ضمان واقعی و ضمان قهری می باشد. بنابراین می بایست در هنگام قرارداد به نوع آن اشاره کرد.

ضمان عقدی:

در این نوع ضمان انتقال ذمه‌ شخص مدیون یا مضمون‌عنه به ذمه‌ شخص ضامن انجام می‌گیرد. دلیل نام گذاری این نوع ضمان این است که هر دو طرف مضمون‌له و ضامن این عقد را پذیرفته اند و قبولی طرفین ضمان عقدی شرط است. اما قبولی مضمون‌عنه الزامی نمی باشد.

آثار و شرایط عقد ضمان :

• ضمان قهری:

  این ضمان برخلاف ضمان عقدی به صورت اختیاری انجام نمی‌گیرد و براساس قانون و حکم تعریف شده است. درضمان قهری بر خلاف ضمان عقدی و معاوضی، هیچ اثر مستقیم و غیرمستقیمی ندارد و تنها اثری که وجود دارد اثر عهد شکنی می باشد.

• ضمان واقعی:

  ضمان واقعی در برابر ضمان معاوضی تعریف شده است. این ضمان، با عنوان ضمان مثل و قیمت نیز شناخته می شود. به همین دلیل اگر عین موجود باشد همان عین می بایست برگردانده شود. اما چنانچه عین از بین برود عین مثل و قیمت آن عوض معین در نظر گرفته می شود.

• ضمان معاوضی:

  در ضمان عقدی اثر عقد است که تعهد پرداخت را به دنبال دارد. در ضمان معاوضی نیز به همین ترتیب می باشد.

• ضمان نقل ذمه :ضمانتی گویند که بعد از قبول ان مدیون بری و ذمه ضامن مشغول میگردد که امروزه این ضمانت دیگر کاربرد چندانی ندارد

• ضمان ضم ذمه:ضمانتی گویند که ضامن صرفا به ان ضمیمه شده و مدیون بری الذمه نمیباشد و ضمانت در اخذ وام این همچنان کاربرد دارد

• ضمان قهری:

  این ضمان برخلاف ضمان عقدی به صورت اختیاری انجام نمی‌گیرد و براساس قانون و حکم تعریف شده است. درضمان قهری بر خلاف ضمان عقدی و معاوضی، هیچ اثر مستقیم و غیرمستقیمی ندارد و تنها اثری که وجود دارد اثر عهد شکنی می باشد.

قد ضمان در شرایطی انجام می گیرد که رعایت آن توسط طرفین الزامی است.

یکی از این شرایط که طرفین می بایست در نظر بگیرند تراضی و اهلیت است .به این معنا که هریک از طرفین نسبت به انجام این عقد رضایت داشته باشند.

منجز بودن ضمان نیز از شرایط دیگر صحت عقد ضمان و شرایط آن می باشد به شکلی که عقد نباید معلق به چیز دیگری باشد .

شرط دیگر اهلیت ضامن و طلبکار است. یعنی طلبکار و ضامن هر دو می بایست اهلیت انعقاد عقد ضمان را دارا باشند

• انتقال ذمه مدیون به ضامن و برطرف شدن دین مدیون، واضح ترین اثر عقد ضمان می باشد. همچنین به دلیل اینکه این عقد، لازم است، طرفین حق ندارند بجز موارد اقاله یا فسخ، آن را باطل کنند.
• چنانچه ضمان به شکل مطلق باشد، زمان آن حال در نظر گرفته می شود. مگر اینکه قراینی بر ضمان مدت‌دار تعریف شده باشد.
• اگر مضمون‌له، ذمه مدیون را برطرف کند، این مساله باعث برائت ضامن نخواهد شد. زیرا ذمه مضمون‌ عنه قبلاً‌ برطرف شده است و برائت ذمه ارتباطی با ذمه ضامن ندارد.
• در صورتیکه دین حال باشد، هر زمان که ضامن دین را پرداخت کند، اجازه دارد به مضمون‌عنه‌ مراجعه کند. ضامن تنها به اندازه دین می‌تواند به مضمون‌عنه مراجعه کند حتی اگر بیشتر پرداخت کرده باشد. اما درصورتیکه کمتر پرداخت کرده باشد، می بایست همان اندازه را از مضمون‌عنه بخواهد، نه مقدار دین را
• ضمانت نامه

ضمانت نامه سندی است که به صورت عادی یا رسمی تنظیم و ضامن به موجب ضمانت نامه ضمانت خود را اعلان و طلبکار جهت دین خود به وی مراجعه و طلب خود را خواستار میگردد ارکان ضمانت نامه عبارت است از مشخصات کامل ضامن از قبیل نام نام خانوادگی شماره ملی و ....مشخصات کامل مضمون عنه و موضوع ضمانت امر یا موضوعی که ضامن ان را بر عهده گرفته مثلا بابت طلب ناشی از عقد قرض و...... با مشاوره حقوقی تخصصی امور حقوقی و قراردادها با ما همراه و همگام باشید.